Een onderbouwde methodiek voor bestuurlijke diagnostiek

De Organisatiekompas Scan™ werd ontwikkeld vanuit één centrale vraag:

Waarom blijven dezelfde organisatieproblemen, ondanks eerdere inspanningen, terugkomen?


Veel bestaande instrumenten brengen problemen, risico's of ervaringen in kaart. Organisatiekompas richt zich op een andere vraag: in welke mate is een organisatie in staat om zichzelf duurzaam bij te sturen?

Het X-Y-Z-model

Drie systeemlagen van dezelfde organisatie

Organisatiekompas brengt drie systeemlagen met elkaar in verband.

X

Besluitstructuur

  • Zijn bevoegdheden duidelijk vastgelegd?
  • Is invloed vóór besluitvorming georganiseerd?
  • Kunnen beslissingen formeel worden herzien?
Y

Beslissingsgedrag

  • Hoe transparant verloopt besluitvorming?
  • Is er ruimte voor tegenspraak?
  • Worden fouten gebruikt om bij te sturen?
Z

Ervaren realiteit

  • Zijn problemen bespreekbaar?
  • Worden signalen opgevolgd?
  • Raken problemen opgelost?

De samenhang tussen deze drie systeemlagen maakt zichtbaar waarom bepaalde problemen blijven terugkeren en waar de grootste ontwikkelkansen liggen.

Diagnostisch instrumentarium

Zestien diagnostische indicatoren

De resultaten worden geanalyseerd aan de hand van zestien diagnostische indicatoren die inzicht geven in het bijsturingsvermogen van het organisatiesysteem.


Voorbeelden zijn:

Openheid van besluitvorming Openheid voor tegenspraak Niet-defensieve besluitvorming Structurele verbetering Rechtvaardige besluitvorming Continuïteit van de werking

Deze indicatoren worden nooit afzonderlijk geïnterpreteerd, maar steeds in hun onderlinge samenhang.

Eigen model

De Fragmentatiekaart™

Een belangrijk onderdeel van de methodiek is de Fragmentatiekaart™. Deze kaart onderzoekt hoe de formele besluitstructuur (X) en het feitelijke beslissingsgedrag (Y) zich tot elkaar verhouden en onderscheidt vier mogelijke organisatieprofielen.

Fragmentatiekaart met vier organisatieprofielen langs de assen Systeemlaag X (formele besluitstructuur) en Systeemlaag Y (feitelijk beslissingsgedrag): Coherent systeem (structuur en praktijk beide sterk ontwikkeld en versterken elkaar), Compenserend systeem (praktijk sterker ontwikkeld dan structuur), Gefragmenteerd systeem (structuur en praktijk beide beperkt ontwikkeld), Losgekoppeld systeem (structuur sterker ontwikkeld dan praktijk)

Onderbouwing

Transparantie en onderbouwing

Organisatiekompas steunt op een uitgewerkt methodologisch referentiekader en werd ontwikkeld aan de hand van verschillende referentiedocumenten, waaronder:

  • Constructfiches voor de diagnostische indicatoren
  • Een theoretische afleidingsmatrix
  • Een scorings- en interpretatiehandleiding
  • Een technisch analyseverslag

Deze documentatie beschrijft hoe de Organisatiekompas Scan™ werd ontwikkeld, hoe de diagnostische indicatoren werden afgeleid en hoe de resultaten worden geïnterpreteerd. Zo draagt ze bij aan een transparante, consistente en methodologisch onderbouwde toepassing van het instrument.